In huwelijkse voorwaarden kunnen echtgenoten afspraken maken over een uitkering bij echtscheiding. Maar zo’n afspraak kan fiscale gevolgen hebben die verder gaan dan de afwikkeling van het huwelijk. Dat blijkt uit een recente uitspraak over een uitkering van € 360.000, die door de Belastingdienst werd aangemerkt als een belaste schenking.

Een uitkering van € 360.000
In deze zaak waren de echtgenoten in 2008 getrouwd onder huwelijkse voorwaarden, zonder gemeenschap van goederen. Zij spraken af dat de vrouw bij beëindiging van het huwelijk anders dan door overlijden recht zou hebben op een eenmalige uitkering van € 300.000. Dit bedrag zou jaarlijks worden geïndexeerd.

Na de echtscheiding in 2019 werd de uitkering vastgesteld op € 360.000. De betaling zou in twaalf jaar plaatsvinden. In de huwelijkse voorwaarden was vastgelegd dat de uitkering bedoeld was als voldoening aan een dringende verplichting van moraal en fatsoen. De vrouw vond daarom dat sprake was van een natuurlijke verbintenis, waarvoor een vrijstelling van schenkbelasting geldt.

Rechter: wel een schenking
De rechter oordeelde dat de uitkering een belaste schenking vormde. In deze zaak was een concreet bedrag afgesproken dat niet afhankelijk was van eventuele vermogensverschuivingen tijdens het huwelijk.

De afspraak in de huwelijkse voorwaarden was een voorwaardelijke bevoordeling van de vrouw. De schenking kwam voor de schenkbelasting tot stand toen het huwelijk in 2019 door echtscheiding eindigde, waardoor de voorwaarde werd vervuld.

Het beroep op de vrijstelling voor een natuurlijke verbintenis slaagde niet. Daarvoor moet objectief sprake zijn van een dringende morele verplichting om de ander een bepaalde prestatie te verschaffen. Alleen de vermelding in de huwelijkse voorwaarden dat de uitkering aan zo’n verplichting voldoet, is onvoldoende. De vrouw had niet aannemelijk gemaakt dat zij na de scheiding niet in haar eigen levensonderhoud kon voorzien. De voormalige echtgenoten hadden in het echtscheidingsconvenant immers juist geen alimentatie afgesproken omdat zij beiden zelf in hun levensonderhoud konden voorzien.

De rechter liet de aanslag schenkbelasting daarom in stand. Het beroep van de vrouw werd ongegrond verklaard.

Let op: Wilt u huwelijkse voorwaarden opstellen of aanpassen, bijvoorbeeld om bij een eventuele echtscheiding financiële zekerheid te bieden aan uw partner? Laat dan vooraf de fiscale gevolgen beoordelen. Leg de financiële omstandigheden en de onderbouwing van een eventuele natuurlijke verbintenis zorgvuldig vast en betrek daarbij tijdig uw notaris en fiscaal adviseur.